Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Η Ξένια Καλογεροπούλου με παραμύθια -λίγο φοβιστικά στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης!

 Αποτέλεσμα εικόνας για Καλογεροπούλου παραμυθια λιγο φοβιστικά

Οι Εκδόσεις Μάρτης και το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης στο πλαίσιο του φετινού κύκλου «Συγγραφείς στα θρανία» σας προσκαλούν τη Δευτέρα 27 Νοεμβρίου, ώρα 18.30,  στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Ξένιας Καλογεροπούλου Παραμύθια με την Ξένια-λίγο φοβιστικά.
Μετά την αφήγηση, και με αφορμή την ιστορία που ακούσαμε, θα ακολουθήσει θεατρικό παιχνίδι και βιωματικές δράσεις με την Άννα Παπαφίγκου.
Την εκδήλωση συντονίζει ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Στοφόρος.




«Από τις λέξεις στα καρέ - Η ελληνική λογοτεχνία συναντά τα graphic novels»



Αποτέλεσμα εικόνας για Ερωτοκριτος ραγκος 

4 Δεκεμβρίου 2017: Ο Γιάννης Ράγκος στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης

Τη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου και ώρα 18.30 το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης και οι Eκδόσεις Polaris σάς προσκαλούν σε μια συνάντηση με το γνωστό συγγραφέα και δημοσιογράφο Γιάννη Ράγκο, που θα πραγματοποιηθεί στο χώρο του Μουσείου (Τριπόδων 23 -Πλάκα, τηλ. 210 32.50.341), στο πλαίσιο του κύκλου «Συγγραφείς στα θρανία». Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στο θέμα: «Από τις λέξεις στα καρέ - Η ελληνική λογοτεχνία συναντά τα graphic novels».

 Αποτέλεσμα εικόνας για Ερωτοκριτος ραγκος

Ο Γιάννης Ράγκος ασχολείται συστηματικά με την αστυνομική λογοτεχνία, έχοντας δημοσιεύσει έως σήμερα μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα και δοκιμιακά κείμενα για το είδος και έχοντας γράψει αστυνομικά σενάρια για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Παράλληλα, ήταν μέλος της δημιουργικής ομάδας που μετέφερε σε κόμικ το έργο του Βιτσέντζου Κορνάρου «Ερωτόκριτος» (Εκδόσεις Polaris, 2016) και κατόπιν διασκεύασε σεναριακά το μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα «Στα μυστικά του βάλτου», το οποίο θα κυκλοφορήσει σε κόμικ στις αρχές του 2018 (Εκδόσεις Polaris).

Screen Shot 2016-04-25 at 17.24.32
Ο Γιώργος Γούσης, ο Γιάννης Ράγκος (στο κέντρο) και ο Δημοσθένης Παπαμαρκος συζητάνε την ιδέα της μεταφοράς του Ερωτόκριτου σε graphic novel


Για το λόγο αυτό, μαζί με τον Γιάννη Ράγκο, στα θρανία του Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης  θα βρεθούν, ακόμα, οι δημιουργοί κόμικς Γιώργος Γούσης («Ερωτόκριτος») και Παναγιώτης Πανταζής («Στα μυστικά του βάλτου»), καθώς και ο συγγραφέας Δημοσθένης Παπαμάρκος («Ερωτόκριτος»). Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Γ. Ράγκος και οι συνεργάτες του θα έχουν την ευκαιρία, μεταξύ άλλων, να παρουσιάσουν με τη βοήθεια επεξηγηματικών διαφανειών τον τρόπο δουλειάς τους και να συζητήσουν με το κοινό για τις ιδιαιτερότητες και τους κινδύνους που υπάρχουν στη διασκευή κλασικών λογοτεχνικών κειμένων, καθώς και το γενικότερο ρόλο των graphic novels στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Την εκδήλωση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Στοφόρος.

Βιογραφικό σημείωμα

Φωτογραφία του Δημήτρη Βρανά
Ο Γιάννης Ράγκος γεννήθηκε το 1966 στην Αθήνα, όπου και ζει. Επί σειρά ετών εργάζεται ως δημοσιογράφος σε περιοδικά, εφημερίδες, ραδιοφωνικούς σταθμούς, τηλεοπτικές εκπομπές, ντοκιμαντέρ και blog/sites, έχοντας ασχοληθεί έως σήμερα με πολλά είδη ρεπορτάζ (πολιτικό, καλλιτεχνικό, ελεύθερο, συνεντεύξεις, έρευνες κ.ά.). Την περίοδο 1987-1998 ήταν υπεύθυνος Τύπου των Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, ενώ από το 2001 επιμελείται την έρευνα και τα κείμενα για τους έντυπους και ηλεκτρονικούς τουριστικούς-ταξιδιωτικούς οδηγούς του ΕΟΤ.
Έχει γράψει τα βιβλία δημοσιογραφικής έρευνας "Η νάρκη: Υπόθεση Γοργοπόταμος, Νοέμβριος 1964" (Εντός, 2000) και "Ξεχασμένα πρωτοσέλιδα" (εκδόσεις Polaris, 2016), τα κείμενα των ταξιδιωτικών-ιστορικών οδηγών "Αθήνα-Αττική" (έκδοση εκτός εμπορίου, ΕΟΤ, α’ έκδοση 2004) και "Θεσσαλονίκη" (έκδοση εκτός εμπορίου, ΕΟΤ, α’ έκδοση 2015) και τα αστυνομικά μυθιστορήματα "Η στάση του εμβρύου" (Ίνδικτος, 2005) και "Μυρίζει αίμα" (Ίνδικτος, 2008). Αστυνομικά διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό "(δέ)κατα" (τχ. 12, χειμώνας 2008) και στους συλλογικούς τόμους "Είσοδος Κινδύνου" (Μεταίχμιο, 2011), "Ελληνικά Εγκλήματα 4" (εκδόσεις Καστανιώτη, 2011), "Κλέφτες και αστυνόμοι" (Ψυχογιός, 2013), "Ο τόπος πρόδωσε τον ένοχο" (Τόπος, 2014) και έχουν μεταδοθεί από τη ραδιοφωνική εκπομπή "Κλέφτες και αστυνόμοι στον 902" (2008-2010). Επίσης, δοκίμιά του για την αστυνομική λογοτεχνία έχουν περιληφθεί σε ειδικά αφιερώματα του Τύπου, καθώς και στην αφιερωματική έκδοση "18 κείμενα για τον Γιάννη Μαρή" (εκδόσεις Πατάκη, 2016). Την περίοδο 2006-2011 είχε την επιμέλεια της σειράς αστυνομικής λογοτεχνίας Verba Obcura των εκδόσεων Ίνδικτος, ενώ από το 2016 είναι μέλος της συντακτικής ομάδας της επιθεώρησης αστυνομικής λογοτεχνίας "The Crimes and Letters Magazine" (CLM).
Συμμετείχε στη σεναριακή ομάδα της τηλεοπτικής αστυνομικής σειράς "Ίχνη" (MEGA, 2007-2008), ενώ έχει συνεργαστεί στη συγγραφή κινηματογραφικών σεναρίων, καθώς και των κειμένων (με το συγγραφέα Γιάννη Ζευγώλη) για τις θεατρικές παραστάσεις-performances "RoadTrip2" (Κινητήρας Studio, 2012) και "RoadTrip3" (Κινητήρας Studio, 2015), σε σκηνοθεσία της Βιολέττας Γύρα. Ακόμα, μαζί με το συγγραφέα Δημοσθένη Παπαμάρκο, έκανε τη σεναριακή διασκευή για το grapfic novel "Ερωτόκριτος" (εκδόσεις Polaris, 2016), σε σχέδια του Γιώργου Γούση, το οποίο απέσπασε πέντε βραβεία (Καλύτερο Κόμικ, Καλύτερο Σχέδιο, Καλύτερη Καλλιτεχνική Επιμέλεια, Καλύτερο Σενάριο και Καλύτερο Εξώφυλλο) στα Ελληνικά Βραβεία Κόμικς 2017.
Είναι τακτικό μέλος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Τύπου (ΕΣΠΗΤ) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (IFJ), ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας (ΕΛΣΑΛ) και μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αστυνομικών Συγγραφέων (IACW).

Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

Όλα όσα θέλατε να μάθετε για τη Μαγική Τράπουλα -και δεν τολμούσατε να ρωτήσετε

Αποτέλεσμα εικόνας για μαγικη τραπουλα παραμυθιων

Απρόβλεπτα …παραμύθια!

Το Βιβλιοπωλείο Απρόβλεπτο (Ρήγα Φεραίου 25, Κεντρική Πλατεία Ηλιούπολης) και η Κάπα Εκδοτική και η Παραμυθοκουζίνα σας καλούν την Κυριακή 3 Δεκεμβρίου στις 11.30 το πρωί σε ένα παραμυθένιο ταξίδι.

Μικροί και μεγάλοι θα φτιάξουμε τις δικές μας ιστορίες με τη Μαγική Τράπουλα των Παραμυθιών που έχει εικονογραφήσει η Στεφανία Βελδεμίρη.

Θα αφήσουμε τη φαντασία μας να ταξιδέψει και θα δημιουργήσουμε, θα παίξουμε και θα ζωγραφίσουμε τα πιο Απρόβλεπτα Παραμύθια!

Οδηγός μας στον κόσμο της φαντασίας ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Κώστας Στοφόρος

Η Παραμυθοκουζίνα

Η Παραμυθοκουζίνα ξεκίνησε το ταξίδι της στον κόσμο των Παραμυθιών το φθινόπωρο του 2011 κι από τότε έχει ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα και έχει συμβάλλει στη δημιουργία δεκάδων παραμυθιών μαζί με τα παιδιά –κάθε ηλικίας.

Βασικό «εργαλείο» για την κινητοποίηση της φαντασίας των παιδιών είναι η «Μαγική Τράπουλα των Παραμυθιών»

Αποτέλεσμα εικόνας για φεστιβαλ παραμυθιου χαλάνδρι

Η παιδαγωγική αξία των παραμυθιών που δημιουργούν τα παιδιά

Οι ιστορίες που φτιάχνουν τα παιδιά, αλλά ακόμη και οι γονείς ή οι παιδαγωγοί, συχνά και με τη δική τους συμβολή, θεωρούνται εξαιρετικά σημαντικές και ωφέλιμες. Αν μπορούσαμε να συνοψίσουμε, θα λέγαμε:

ü  Το παιδί μαθαίνει να εκφράζει καλύτερα τις σκέψεις του, να μοιράζεται αυτά που ονειρεύεται, να «εξορκίζει» αυτά που φοβάται
ü  Γίνεται καλύτερος ακροατής. Μαθαίνει να ακούει αλλά να μη δέχεται παθητικά τα όσα του λένε.
ü  Εξασκεί τη φαντασία και τη δημιουργικότητα.
ü  Οι ιστορίες αυτές μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα και στην ψυχολογία του. Ένα παραμύθι προσαρμοσμένο στο κάθε παιδί το βοηθά να ταυτιστεί με τους ήρωες και μέσα από αυτήν την ταύτιση να κατευνάσει ακόμη και τις ανησυχίες του, αλλά να βρει κι ένα κλειδί για να αντιμετωπίζει τα εμπόδια που του προκύπτουν.
ü  Η γλωσσική έκφραση βελτιώνεται τόσο με όσα λέει το ίδιο το παιδί, όσο και με αυτά που ακούει να δημιουργούνται από τα άλλα παιδιά της ομάδας ή τους ενηλίκους. 
ü  Βελτίωση παρατηρείται και στην ικανότητα συγκέντρωσης.

Αποτέλεσμα εικόνας για μαγικη τραπουλα παραμυθιων

Τι είναι η Μαγική Τράπουλα

Η μαγική τράπουλα βασίζεται στις λεγόμενες «λειτουργίες» των παραμυθιών. Οι λειτουργίες αυτές, σύμφωνα με έναν από τους σημαντικότερους μελετητές του παραμυθιού, τον ρώσο Βλαντιμίρ Προπ, ο οποίος προσδιόρισε ότι είναι 31 στον αριθμό, υπάρχουν, πάνω- κάτω, σε όλα τα παραμύθια. Ο Τζιάνι Ροντάρι τις περιόρισε σε 21 και πρότεινε τη δημιουργία μιας τράπουλας. 
Αυτή η τράπουλα προσαρμόστηκε από τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Κώστα Στοφόρο και εικονογραφήθηκε από τη ζωγράφο Στεφανία Βελδεμίρη.
Ο Ροντάρι λέει πως οι «λειτουργίες» είναι για το παραμύθι ότι οι νότες για τη μουσική. Όπως με τις 12 νότες μπορείς να φτιάξεις αναρίθμητες μελωδίες, έτσι και με τις «λειτουργίες» μπορείς να φτιάξεις αναρίθμητα παραμύθια…
Η Μαγική Τράπουλα, είναι ένα ακόμη μονοπάτι για να ταξιδέψει η φαντασία των παιδιών, αλλά και των … «μεγάλων» ώστε να βρουν και πάλι το παιδί που έχουν μέσα τους…
Για τα παραμύθια και τις δράσεις της Παραμυθοκουζίνας μπορείτε να ενημερωθείτε στο:  http://paramithokouzina.blogspot.gr

Αποτέλεσμα εικόνας για μαγικη τραπουλα παραμυθιων

Μαγική Τράπουλα και βιωματική γνώση

Η Μαγική Τράπουλα αξιοποιήθηκε σε ένα πρόγραμμα για τις καθημερινές συνήθειες υγιεινής, στο πλαίσιο του οποίου η «Παραμυθοκουζίνα» επισκέφθηκε 100 Δημοτικούς Παιδικούς Σταθμούς σε όλη την Ελλάδα, με τη στήριξη της αλυσίδας σουπερμάρκετ ΑΒ Βασιλόπουλος και του Detoll.
Ήδη έχει αξιοποιηθεί με επιτυχία στη δημιουργία παραμυθιών από τα ίδια τα παιδιά με σκοπό την εξοικείωση τους με τους κανόνες της σωστής διατροφής.

Αποτέλεσμα εικόνας για μαγικη τραπουλα παραμυθιωνΕπίσης έχουν δημιουργηθεί παραμύθια για τη ζωοφιλία, τους φόβους των παιδιών, τη η γνωριμία τους  με  λογοτεχνικά κείμενα, θεατρικά έργα, αλλά και την τοπική ιστορία
Με έμπνευση τα μνημεία –σύμβολα Αθήνας και Θεσσαλονίκης (Λευκό Πύργο και Ακρόπολη) δημιουργήθηκε το παραμύθι «Περιπέτεια στον Παρελθώνα».

Με αφορμή τους Αχαρνής του Αριστοφάνη δημιουργήθηκε το παραμύθι «Αχαρνής 2012» που συνέδεσε την αρχαία ιστορία με τη σημερινή εποχή, με επίκεντρο τις Αχαρνές.
Εκδηλώσεις όπου η Μαγική Τράπουλα χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία παραμυθιών που αφορούν στην τοπική ιστορία έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, στη Κρήτη, στη Καβάλα, στο Πόρτο Ράφτη, στη Φωκίδα κ.α.

Τον Φεβρουάριο του 2015 σε συνεργασία με το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης ξεκίνησαν οι «Κυριακάτικοι Περίπατοι στην Πλάκα», όπου γονείς και παιδιά ξεναγούνται και γνωρίζουν την ιστορία και τα μνημεία της περιοχής, ενώ στη συνέχεια δημιουργούν παραμύθια βασισμένα σε όσα έμαθαν.

Αποτέλεσμα εικόνας για μαγικη τραπουλα παραμυθιων

Σε συνεργασία με το Μουσείο έχουν πραγματοποιηθεί πολλά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς ώστε να αξιοποιήσουν την Μαγική τράπουλα στην Εκπαιδευτική διαδικασία (Κρήτη, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Καστοριά, Λάρισα, Ψυχικό, Μάνδρα, Νίκαια, Ασπρόπυργος)

Εκδηλώσεις όπου η Μαγική Τράπουλα χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία παραμυθιών που αφορούν στην τοπική ιστορία έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, στη Κρήτη, στη Καβάλα, στη Λάρισα, στο Κιάτο, στη Κόρινθο, στα Ιωάννινα, στην Ιτέα, στο Κορωπί, στο Πόρτο Ράφτη, στη Λέρο κ.α.

Την περασμένη Άνοιξη αξιοποιήθηκε και στο Φεστιβάλ Παραμυθιού που οργανώνει ο Δήμος Χαλανδρίου σε συνεργασία με το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης.

Αποτέλεσμα εικόνας για φεστιβαλ παραμυθιου χαλάνδρι


Οι "Μινωίτες και Άγγελοι" της Τερέζας Βαλαβάνη ταξιδεύουν στην Αθήνα...


 Με αφορμή την τιμητική παρουσίαση του ποιητικού και εικαστικού  έργου της στον "ΙΑΝΟ", Σταδίου 24 στην Αθήνα, την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2017 στις 18.00 μμ από τον ιστορικό τέχνης Κωστή Καζαμιάκη και τον ποιητή και εικαστικό Γεράσιμο Λουκάτο, συνοδευόμενη από την μουσική των Στέφανου Δορμπαράκη, Ισίδωρου Πάτερου καιΝίκου Παραουλάκη, η Τερέζα Βαλαβάνη αποφάσισε να εκθέσει τα κολάζ της με τίτλο
"ΜΙΝΩΙΤΕΣ & ΑΓΓΕΛΟΙ"

για πρώτη φορά στην Αθήνα στον φιλόξενο Πολυχώρο Τέχνης του Βασίλη Βλάχου στην Πλατεία Αμερικής, Σπάρτης 14.Τα εγκαίνια θα γίνουν την Κυριακή 19 Νοεμβρίου στις 20.30 με ομιλίες και μουσική. 

'Οπως γράφει η ίδια:

Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Μένιος Καραγιάννης θα μιλήσει για την "Κρυμμένη ματιά". Ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών θα αναφερθεί στην "σημασία του θεϊκού οράματος από τα χρόνια του Μίνωα στις μέρες μας". Ο συγγραφέας Ευστάθιος Λιακόπουλος θα μιλήσει για τις "Μινωίτισσες"
και η γλύπτρια, σκηνογράφος και συγγραφέας Ασπασία Παπαδοπεράκη για τους "Αγγέλους". Εγώ θα επεξηγήσω γιατί με απασχόλησαν εικαστικά αυτά τα δυο μεγάλα θέματα, ώστε να φτάσω "Από τους Μινωίτες στους Αγγέλους". Η συνθέτης Αρετή Κοκκίνου θα πάιξει μουσικά κομμάτια στην κιθάρα από την προσωπική της δισκογραφία και θα την συνοδεύσει στο τραγούδι η Θέλμα Καραγιάννη.

Το Σάββατο 2/12 11.00-14.00 διοργανώνω στον χώρο της έκθεσης μια δωρεάν ομάδα αυτογνωσίας για ενήλικες με θέμα "Οι ρίζες μας και ο αγγελικός μας εαυτός". Ενώ το Σάββατο 16/12 στις 11.00-14.00 θα γίνει ένα δωρεάν εργαστήριο αφήγησης και ζωγραφικής για παιδιά Δημοτικού 8-12 ετών με θέμα "Ιστορίες για Μινωίτες και Αγγέλους". Δηλώσεις συμμετοχής στο 6977 479717.

Η έκθεση θα παραμείνει έως τις 17 Δεκεμβρίου 2017 ανοιχτή καθημερινα 17.30-20.00 και Σαββατοκύριακα επιπλέον τα πρωινά 11.00-14.00. Πληροφορίες στο 6944 898482. https://www.facebook.com/teresa.valavani



 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΗΣ ΤΕΡΕΖΑΣ ΒΑΛΑΒΑΝΗ

Γεννήθηκα στο Ηράκλειο της Κρήτης στις 18 Νοεμβρίου 1958. Σπούδασα Κλινική Ψυχολογία στη Λειψία της Γερμανίας. Δουλεύω πάνω από 30 χρόνια ιδιωτεύοντας σαν Ψυχοθεραπεύτρια. Το 2003-5 δημιούργησα στο Ηράκλειο την «Ευρυάλη», ένα πολυχώρο όπου συνυπήρχαν εστίαση, ψυχοθεραπεία, εναλλακτικές θεραπείες, ψυχαγωγία και πολιτισμός. Εκεί ανάμεσα σε άλλα πολιτιστικά δρώμενα, εβδομαδιαίες ομιλίες και μουσικές βραδιές, οργάνωνα κάθε μήνα εικαστικές εκθέσεις.

Από το 2009 με την «Σχολή Σχέσεων» διοργανώνω ομιλίες, ομάδες, μουσικοποιητικές βραδιές, εκθέσεις και σεμινάρια. Γράφω ποίηση, χαϊκού, παραμύθια για ενήλικες, δοκίμια, αρθρογραφώ, φωτογραφίζω, φτιάχνω κεραμικά γλυπτά, ψηφιδωτά και κολάζ, ζωγραφίζω ακουαρέλες και πέτρες. Ασχολήθηκα με το ερασιτεχνικό ραδιόφωνο σαν παραγωγός και εκφωνήτρια στην ΕΡΑ με την εκπομπή «Πινελιές στον Πολιτισμό». Λατρεύω την φύση, τη θάλασσα, τα ζώα, τα ταξίδια, την τέχνη, τους αρχαίους πολιτισμούς. Έχω βαθειά πίστη και μεταφυσική αντίληψη, χρόνια ασχολούμαι με ήπιες εναλλακτικές φυσικές θεραπείες.

Τον Αύγουστο του 2012 παρουσίασα στην Αγία Γαλήνη την πρώτη ατομική μου έκθεση ακουαρέλας με τίτλο: «Θάλασσα. Ποια θάλασσα; - Η θάλασσα ταξιδεύει αυτούς που λύνουν τα σκοινιά». Συμμετείχα μαζί με άλλους δύο καλλιτέχνες στην «Εικαστική Τριλογία» στις 6-13/9/2014 στο Καταλαγάρι, εκθέτοντας 26 κολάζ με τίτλο «αρχαία σκουριά, η πατίνα του χρόνου».

Ο πολιτιστικός σύλλογος «Συνομιλώντας με τον Μινωικό Πολιτισμό», του οποίου διατελώ ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος, διοργανώνει εδώ και 3 χρόνια ανοικτά μαθήματα αρχαιολογίας, εικαστικά εργαστήρια, ξεναγήσεις σε μουσεία και περιηγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους για τους ανθρώπους της Κρήτης. Τον Νοέμβρη του 2014 μαζί με άλλους 31 καλλιτέχνες εκθέσαμε έργα μας και διοργανώσαμε ένα μινωικό φεστιβάλ στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο με θέμα τον Μινωικό Πολιτισμό. Η έκθεση περιόδευσε μέσα σ’ ένα χρόνο σε όλη την Κρήτη («Σπίτι του Πολιτισμού» στο Ρέθυμνο, «Παρθεναγωγείο» στα Μάλια, «Τεχνοχώρος» στη Σητεία, «Πύλη Σαμπιονάρα» στα Χανιά).

Από 1-17/8/2016, καλεσμένη του Μουσείου «Δομίνικος Θεοτοκόπουλος» στο Φόδελε, εξέθεσα σε ατομική έκθεση 34 έργα μου με θέμα τον μινωικό πολιτισμό και τίτλο «Κολάζ της Μνήμης». Στις 29/7-13/8/2017 παρουσίασα στον ίδιο χώρο μία νέα έκθεση 50 κολάζ με τίτλο: «οίκος ασωμάτων-αστέγαστοι άγγελοι». Κατά την διάρκεια και των δύο εκθέσεων διοργάνωσα ομιλίες, μουσικές εκδηλώσεις και εργαστήρια κολάζ, αφήγησης και ζωγραφικής για παιδιά, ομάδα αυτογνωσίας για ενήλικες. Η τελευταία έκθεση μεταφέρθηκε από 30/9-29/10/2017 στο Θρόνος Αμαρίου στο Ρέθυμνο συνοδευόμενη από ομιλίες, μουσική και εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες.

Από το 2013 ταξιδεύω στην Γαύδο καθοδηγώντας μια ομάδα αυτογνωσίας. Τα τελευταία 3 χρόνια δούλεψα επικεντρωμένη σε μυθολογικά και αρχετυπικά θέματα.

Στο Ρέθυμνο το 2016 και στο Ηράκλειο το 2017 ασχολήθηκα σε σεμινάρια και ομάδες με τον αποσυμβολισμό των μύθων των Ολύμπιων Θεών σε σχέση με οικουμενικές αλήθειες και μηνύματα, που αφορούν την ζωή των σύγχρονων ανθρώπων.

Πηγή: http://www.kavalarissa.eu

Δευτέρα, 13 Νοεμβρίου 2017

Βιβλιοθήκη για… χειροκρότημα στη Μήλο

Αντιγράφω και σας παρουσιάζω το άρθρο του Αντώνη Μπούμπα από την "Κοινή Γνώμη", ημερήσια εφημερίδα των Κυκλάδων γιατί τέτοιου είδους πρωτοβουλίες πρέπει να βρουν παντού μιμητές, αλλά και γιατί είχα τη χαρά την περασμένη Άνοιξη και μάλιστα την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδικού Βιβλίου, να περπατήσω στην Πλάκα με μαθητές της Μήλου και τις καθηγήτριές τους, μια από τις οποίες ήταν η Οδηγήτρια Πετράκη.
Ήταν από τους πιο ωραίους περιπάτους που έχω κάνει, με μια ομάδα παιδιών που συνεχώς ενδιαφερόταν, ρωτούσε, συζητούσε... Ο περίπατός μας επιμηκύνθηκε τόσο που στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης άρχισαν να ανησυχούν...
Όμως και μετά δεν χωρίσαμε. Πήγαμε όλοι παρέα στον "Ιανό" και τα παιδιά ενθουσιασμένα γνώριζαν συγγραφείς και ήθελαν να φωτογραφηθούν μαζί τους. Είχαν μάλιστα ραντεβού με την αγαπημένη συγγραφέα Αγγελική Δαρλάση κι απ' όσο έμαθα κι εκείνη την εντυπωσίασαν με τις γνώσεις και την αγάπη τους για το βιβλίο....

Το εντυπωσιακό είναι ακόμη ότι και όταν επισκέφθηκε το Μουσείο Δημοτικό Σχολείο της Μήλου, πάλι τα παιδιά αυτά ξεχώρισαν για τη δίψα τους να μάθουν και να ακούσουν, ενώ και οι γνώσεις τους ήταν πολύ πάνω από το μέσο επίπεδο των σχολείων
Από τότε μιλάω συχνά για τα παιδιά της Μήλου, φέρνοντάς τα ως παράδειγμα και ελπίζω να τα καταφέρω να ταξιδέψω και να βρεθώ κι εκεί στο νησί τους, να με ξεναγήσουν και να μιλήσουμε για βιβλία που τόσο τα αγαπούν εμπράκτως...

Βιβλιοθήκη για… χειροκρότημα
"Το «φρεσκάρισμα» της Βιβλιοθήκης στο Επαγγελματικό Λύκειο Μήλου, όπου φιλοξενείται η μεγαλύτερη συλλογή βιβλίων του νησιού, ανέλαβαν οι μαθητές και οι μαθήτριες της ειδικότητας «Βοηθών Βρεφονηπιοκόμων».
Υπό την καθοδήγηση των καθηγητών Οδηγήτριας Πετράκη και Γιώργου Τούρλου, τα παιδιά έβαψαν συγκεκριμένους τοίχους της Βιβλιοθήκης, εν όψει της τοποθέτησης καινούργιου πίνακα μαρκαδόρου, προσφορά του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, αλλά και της γενικότερης αναμόρφωσης του χώρου.
Ευρεία γκάμα βιβλίων
Η βιβλιοθήκη του ΕΠΑ.Λ. Μήλου δημιουργήθηκε το 2009 μέσω ενός προγράμματος ΕΣΠΑ και αρχικά περιελάμβανε περίπου 2.200 βιβλία. Από τότε και μέχρι σήμερα ο αριθμός των βιβλίων έχει υπερδιπλασιαστεί. Σήμερα η βιβλιοθήκη χωρίζεται σε τρία τμήματα. Στο πρώτο, μπορεί κανείς να βρει βιβλία που στάλθηκαν από το Υπουργείο Παιδείας κατά την ίδρυσή της. Στο δεύτερο περιλαμβάνονται βιβλία που προσέφεραν άνθρωποι του νησιού - και όχι μόνο - στο σχολείο, ενώ το τρίτο τμήμα δημιουργήθηκε από τους φίλους και τους συγγενείς της Παρασκευής Ζούλια στη μνήμη της.
Η καταγραφή και ταξινόμηση των βιβλίων που προέρχονται από δωρεές ξεκίνησε από το 2013 από τα παιδία της Α΄ τάξης, στο πλαίσιο της διερευνητικής εργασίας και συνεχίζεται με τη συμβολή καθηγητών, μαθητών, μελών του συλλόγου γονέων αλλά και φίλων της βιβλιοθήκης.
Στη βιβλιοθήκη  υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία βιβλίων ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, βιβλία για νήπια, παιδιά και εφήβους, εγκυκλοπαίδειες, λεξικά άλλα και επιστημονικά βιβλία που αφορούν κυρίως τους τομείς που λειτουργούν στο σχολείο και οι οποίοι είναι: Μηχανολογίας, Ηλεκτρολογίας, Υγείας - Πρόνοιας & Ευεξίας, Οικονομίας-Διοίκησης και Πληροφορικής. Υπάρχει επίσης ένας σημαντικός αριθμός βιβλίων στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και γερμανική γλώσσα. Τέλος υπάρχουν και κοσμούν τη βιβλιοθήκη βιβλία που εκδόθηκαν τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Η βιβλιοθήκη είναι εξοπλισμένη με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ηχοσύστημα, προτζέκτορα, τηλεόραση και βίντεο.
Εθελοντική προσφορά
Αξιοποιώντας τα βιβλία και τον εξοπλισμό της βιβλιοθήκης πραγματοποιούνται στο χώρο της διάφορες δραστηριότητες με μαθητές του σχολείου αλλά και με μαθητές άλλων σχολείων  όπως παρουσίαση βιβλίων, υλοποίηση πρότζεκτ, ανάγνωση βιβλίων, δραματοποίηση, κουκλοθέατρο και άλλες. Επίσης πραγματοποιούνται σεμινάρια και ενημερώσεις για τους εκπαιδευτικούς αλλά και ομιλίες με θέματα γενικού ενδιαφέροντος- ιατρικά, ψυχολογίας- που αφορούν την ευρύτερη κοινωνία. Σύμφωνα με δηλώσεις των υπευθύνων, Οδηγήτριας Πετράκη και Σπυριδούλας Εικοσιπεντάκη, η μαθητική κοινότητα του ΕΠΑΛ Μήλου αγκαλιάζει με αγάπη και ενδιαφέρον τη βιβλιοθήκη και έτσι πέρα από τη συμμετοχή στα πιο πάνω προγράμματα συμμετέχει στην αναμόρφωση του χώρου, στη συντήρηση και επέκταση του εξοπλισμού.
Η βιβλιοθήκη δε διαθέτει προσωπικό αλλά λειτουργεί με τη συνδρομή εκπαιδευτικών και εθελοντών.
Οι φίλοι του βιβλίου μπορούν να την επισκέπτονται και να δανείζονται βιβλία τις μέρες και τις ώρες που λειτουργεί το σχολείο και κάθε Δευτέρα απόγευμα από τις 18.00 ως τις 19.00.

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Η ομιλία της Νάντιας Βαλαβάνη στον "Ευριπίδη"


Για το βιβλίο για νέους του ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΦΟΡΟΥ

                                     
                                 Η ΠΕΜΠΤΗ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ
       
Ένα μυθιστόρημα με επίκεντρο το χωριό Καστέλλια Φωκίδας 
   και την καταστροφή της Γκιώνας από τα μεταλλεία βωξίτη
                                                    
                                                     Βιβλιοπωλείο «Ευριπίδης», Χαλάνδρι, 9.11.2017
Έχω τη χαρά και την τιμή να συμμετέχω στην παρουσίαση του τρίτου, μετά την Κούπα του Πτολεμαίου και τον Κώδικα της Λέρου, νουάρ μυθιστορήματος για παιδιά και νέους του Κώστα Στοφόρου, φίλου, δικού μου και του συντρόφου μου Δήμου Τσακνιά που «έφυγε» τρία χρόνια πριν κι ήταν απ’ το ίδιο με τον Κώστα χωριό, απ’  τα Καστέλια Παρνασσίδας ή Φωκίδας – ένα χωριό που τοποθετείται για πρώτη φορά ως επίκεντρο σε μυθιστόρημα. Ο Κώστας είναι από τους πρωτοπόρους του είδους στην Ελλάδα: Απέναντι στην παγκόσμια πλημμυρίδα αστυνομικών μυθιστορημάτων για παιδιά και νέους, ελάχιστα είναι τα νουάρ. 
Ίσως επειδή ακόμα και στον 21ο αιώνα ισχύει αυτό το περίεργο είδος υπερπροστασίας, που θεωρεί ότι ένα παιδί 10-11-12 χρονών, ακόμα κι ένας νέος 13-14 χρονών, μπορεί ν’  απολαμβάνει, αν διαβάζει (πράγμα που για τους γνωστούς λόγους συμβαίνει όλο και λιγότερο), μια αποστειρωμένη προσέγγιση του εγκλήματος, το έγκλημα ως άσκηση λογικής προς λύση -, όχι όμως και το συσχετισμό του, παγκοσμιοποιημένου σε μεγάλο βαθμό, εγκλήματος με την ελάχιστα φωτισμένη πλευρά της ζωής: Με το κοινωνικό και πολιτικό τοπίο του κάθε τόπου και, τελικά, με την επίδραση του στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων – όχι μόνο όλων όσοι έρχονται σε άμεση επαφή μαζί του, αλλά της συντριπτικής πλειοψηφίας των ανθρώπων.

Ο Στοφόρος γράφοντας το τρίτο νουάρ μυθιστόρημα του για παιδιά και νέους σηματοδοτεί ήδη από την πρώτη σελίδα την πρόθεση του να συνδέσει την ιστορία που θα διηγηθεί με μια ρεαλιστική απεικόνιση μιας σύνθετης και σε πολλαπλά επίπεδα αλληλοσχετιζόμενης πραγματικότητας -  κάνοντας χρήση ως motto όλου του βιβλίου το εξαιρετικό ποίημα του Αναγνωστάκη «Στο παιδί μου…»: Τελικά, από ένα σημείο και πέρα, πολύ νωρίτερα απ’  ό,τι συνήθως υπολογίζουμε, θα πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε στα παιδιά αλληγορικά, μέσα απ’  τα παραμύθια, και να στραφούμε σ’  ένα ευθύτερο τρόπο απεύθυνσης, κατονομάζοντας τις καταστάσεις με το πραγματικό τους όνομα.

Η λογοτεχνική αυτή μορφή βέβαια, που χρειάστηκε πολλά χρόνια για να περάσει από το ημίφως της αμερικάνικης «Μάσκας» του Μεσολοπέμου στην αναγνώριση της ως λογοτεχνικό είδος, βολεύει τον Κώστα. Γιατί δε θέλει να μιλήσει μέσα απ’  την πλοκή που ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια των νεαρών αναγνωστών του ούτε για τη σύγχρονη παραβατικότητα ούτε για το έγκλημα εκείνο που επιδέχεται μια κατεξοχήν ψυχολογική ερμηνεία, αλλά για το οργανωμένο έγκλημα –ένα κατεξοχήν κοινωνικό προϊόν: Ανθίζει στο έδαφος της κρίσης, της φτώχιας, των αδιεξόδων και της πολιτισμικής καθυστέρησης των ανθρώπων, ενώ για να διακλαδωθεί παντού χρειάζεται ένα ιδιαίτερα σύνθετο πλέγμα προστασίας με συμμετοχή μονάδων σε επιλεγμένες θέσεις ή και ολόκληρων τμημάτων των κρατικών μηχανισμών, που μετατρέπονται έτσι σεπαρακρατικούς.

«Η πέμπτη πόλη των Δωριέων» αναφέρεται σ’ ένα οργανωμένο έγκλημα σε τέσσερα επίπεδα: Αρχαιοκαπηλία ενάντια στην πολιτιστική κληρονομιά. Καταστροφή της Γκιώνας μέσα από την πιο ληστρική επιφανειακή εκμετάλλευση, που ξεκινά από το Μεσοπόλεμο κι ένα πεπαλαιωμένο μεταλλευτικό κώδικα για να κορυφωθεί σήμερα μετατρέποντας ένα ονειρικό τοπίο σε φαλακρό βουνό, σε κρανίου τόπο, εξαφανίζοντας νερά, έλατα και πλατάνια, με μια ελάχιστη αποκατάσταση που από μακριά θυμίζει όχι αναδάσωση, αλλά κάλυψη με βρύα και λειχήνες: 

Ένα τεράστιο έγκλημα ενάντια στη φύση. Αλλά ό,τι είναι έγκλημα ενάντια στη φύση είναι κι έγκλημα ενάντια στους ανθρώπους – πριν απ’  όλα της περιοχής, με την υποβάθμιση της ζωής τους και την απώλεια των τοπόσημων μνήμης (χαρακτηριστική η σκηνή που τα παιδιά καταγωγής απ’  τα Καστέλλια φτάνουν στο χωριό με τους φίλους τους από το Πόρτο-Ράφτη και το Λιτόχωρο και προγραμματίζουν να τους πάνε πριν απ’  όλα στην «Πηγή», μόνο για να μάθουν ότι η «Πηγή» δεν υπάρχει πια, την ανατίναξαν) και τελικά της ταυτότητας τους. 

Αλλά και την καταδίκη τους στη φτώχεια, καθώς τα μεταλλεία είναι μονοκαλλιέργεια, αποκλείοντας σχεδόν κάθε άλλη παραγωγική δραστηριότητα και εναλλακτική πηγή εισοδήματος – με αποτέλεσμα, όπως γράφει ο Στοφόρος, ένας τόσο πλούσιος τόπος, όπως η Φωκίδα, να είναι από τις πιο φτωχές περιοχές. Αλλά και της μισοτσιφλικάδικης εξάρτησης των ανθρώπων της περιοχής μέσω ενός πλέγματος σχέσεων της Εταιρίας ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας: Κυρίως αλλά όχι μόνο με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τους εκάστοτε υπουργούς προκειμένου να παίρνει ανεμπόδιστα νέες άδειες εξορύξεων και ν’  ανανεώνει κόντρα σε όλα τα δεδομένα τις παλιές, όσο και με την τοπική αυτοδιοίκηση, κάνοντας πιο σφικτό το δίχτυ των αμοιβαίων «διευκολύνσεων», χωρίς το οποίο θα ήταν αδύνατη η επί δεκαετίες κυριαρχία της Εταιρείας και η χειραγώγηση των ανθρώπων. Επιτρέψτε μου να τσιτάρω από τη μελέτη του Δημήτρη Μπάκα «Η ιστορία της λεηλασίας του ορυκτού πλούτου της Φωκίδας», την οποία χρησιμοποιεί στο μυθιστόρημα του κι ο Κώστας:

«(Η Εταιρεία) δημιουργεί στα χωριά και τα εργοτάξια ομάδες ειδικά ευνοημένων ώστε να εξυπηρετούν την πολιτική και τα συμφέροντά της. Ο ρουφιάνος της εταιρείας γίνεται καθοριστικός κοινωνικός παράγοντας στις τοπικές κοινωνίες. Με δέλεαρ διάφορα δωράκια εξυπηρέτησης, κάποιες προσλήψεις, εκλογική υποστήριξη και διάθεση χρηματικών ποσών κατά το δοκούν, επηρεάζει, μέχρι εξουσιάζει κάποιους τοπικούς παράγοντες υπέρ των συμφερόντων της, που είναι η αρπαγή της δημόσιας περιουσίας, η ανεξέλεγκτη καταστροφή του δάσους, η ληστρική εκμετάλλευση του μεταλλεύματος, η μη λήψη μέτρων ασφάλειας και η υποταγή των εργαζομένων. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανεξέλεγκτης καταστροφής η Αλεφάντω στα Καστέλλια, η Σπαρτόλακα στο Δροσοχώρι, η Κάνιανη Δ στον Αποστολιά, η Μαγγανιάρα, οι Κρανιές, η Κλεισούρα, ο Βλαχοθανάσης κ.λ.π. Χαρακτηριστικό του εκβιασμού και της υποταγής, το ρηθέν από τον Αντιδήμαρχο Δελφών στη Συνέλευση των κατοίκων των Καστελλίων με κύριο θέμα την Αλεφάντω. “Στα άλλα χωριά το ταξί να πηγαίνουν τα παιδιά στο σχολείο (σ.σ.: το οποίο βρίσκεται στη Γραβιά και είναι υποχρεωμένη η πολιτεία να τα μεταφέρει) το πληρώνει η εταιρεία! Εσείς που αντιδράτε,  δημιουργείτε πρόβλημα. Δηλαδή ο κ. Αντιδήμαρχος έλεγε: Συμφωνείστε να καταστρέφεται το χωριό σας για να πάνε τα παιδιά σας σχολείο!»

Για να καταλήξει, βέβαια, ο Κ.Σ. στο βιβλίο του, στο πέρασμα από το οικονομικό έγκλημα στο κοινό ποινικό έγκλημα: Είτε πρόκειται για το πραγματικό περιστατικό του 2009 - το κάψιμο του σπιτιού ακτιβιστή της Επιτροπής Αγώνα για τη Σωτηρία της Γκιώνας στην Καλοσκοπή - είτε για τα φανταστικά εγκλήματα που περιγράφονται στο βιβλίο προκειμένου να κλείσουν τα στόματα κολαούζων της Εταιρίας, φυσικών αυτουργών που δε χρειάζονται πια και ήταν εν δυνάμει  επικίνδυνοι.

Τα φανταστικά εγκλήματα, άλλωστε, ωχριούν μπροστά στην πραγματικότητα.

Ο Κ.Σ. χρησιμοποιεί το μυθιστόρημα του και ως όχημα μετάδοσης στους νεότερους ανθρώπους πλευρών της ουσιαστικά γνωστής-άγνωστης ιστορίας της περιοχής – κι όχι μόνο της αρχαίας της σχετιζόμενης με τη Δωρική Τετράπολη, που βρίσκεται κάτω απ’  τα Καστέλλια, και της μεσαιωνικής, με τις πολλαπλές εκδοχές του αρχαίου μύθου της Δρυόπης, αλλά και της νεώτερης με άξονα τα μεταλλεία. Πρόκειται για την ιστορία δυο κόσμων:

Από τη μια είναι ο «Μύλος της Αντίστασης», όπως τον ονομάζουν τα παιδιά, που έχει αφεθεί να ερειπώνεται ανενόχλητα, απ’  όπου ο γεωπόνος Θανάσης Κλάρας ανακοίνωσε στους 40 ανθρώπους της περιοχής που είχαν συγκεντρωθεί εκεί ότι βγαίνει στο κλαρί ενάντια στη Γερμανική Κατοχή καλώντας τους να τον ακολουθήσουν. Κι είναι χαρακτηριστικό σε σχέση με το «τι λέμε τελικά στα παιδιά», ότι ένα απ’  τα παιδιά-ήρωες του μυθιστορήματος θυμάται τον πατέρα του να τσακώνεται με τον Καστελλιώτη παππού του, τον Δήμο, το τελευταίο καλοκαίρι της ζωής του παππού και να του λέει «είδαμε και τη δική σου προκοπή μ’  αυτά που πίστευες», όταν ο Δήμος διηγήθηκε στα παιδιά πώς τα κεφάλια του Άρη και των συντρόφων του κατάληξαν να κρέμονται απ’  ένα φανοστάτη στα Τρίκαλα.  

Από την άλλη είναι η ιστορία της Εταιρείας των μεταλλείων με τις οβιδιακές μεταμορφώσεις της, από την αρχή απ’  αυτές που αν ήταν fiction, ο συγγραφέας θα εμφανιζόταν ελάχιστα ικανός να πείσει για το αληθοφανές της πλοκής του.

Η πρώτη εταιρεία, με την επωνυμία «Βωξίται Παρνασσού» ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1933 από τους αδελφούς Ηλιόπουλους, για τις δραστηριότητες των οποίων, ιδιαίτερα του Ηλία και του Γιώργου, καθώς και του Διευθυντή τους, του επονομαζόμενου και «Βαρώνου», αφιερώνει ένα κεφάλαιο με τίτλο «Ο Βαρώνος» στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 1961 με τίτλο «The Murderers” (Οι δολοφόνοι) ο Harry J. Anshlinger -  Eπίτροπος Δίωξης του λαθρεμπορίου ναρκωτικών κι επικεφαλής του αντίστοιχου Γραφείου στις ΗΠΑ από το 1930 κι εκπρόσωπος της χώρας του για θέματα ναρκωτικών στην Κοινωνία των Εθνών και αργότερα στα Ηνωμένα Έθνη. Αντίγραφα και μετάφραση στα ελληνικά των σελίδων αυτών του βιβλίου του  Ashlinger υπάρχουν στα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων (Συνεδρίαση 7 Μαρτίου 1984). Γι’  αυτό ο Κ.Σ. βάζει στο βιβλίο να μαθαίνουν τα παιδιά ότι «μια συμμορία με επικεφαλής τον Βαρώνο, εξασφάλισε άδειες εξόρυξης βωξίτη στην ευρύτερη περιοχή του Παρνασσού, της Γκιώνας και σε άλλα μέρη της Ελλάδας.» Το 1934 ιδρύθηκε από τους ίδιους μια δεύτερη εταιρεία με την επωνυμία «Α.Ε. Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης», η οποία  60 χρόνια αργότερα, το 1996, απορρόφησε την πρώτη ιδρυθείσα εταιρεία «Βωξίται Παρνασσού».

Στα ενδιάμεσα, βέβαια, είχαν συμβεί σημεία και τέρατα: Το 1941 η γερμανική εταιρεία Hansa Leichtmetall Aktiengesellschaft είχε αγοράσει με συμβολαιογραφικό συμφωνητικό, ενώ μπορούσε να τις πάρει τζάμπα αρπάζοντας τις, τις δυο εταιρείες - «χρυσοπληρώνοντας» τους Ηλιόπουλους, οι οποίοι μαζί με τον Βαρώνο και τους Αμερικανούς φίλους τους (ανάμεσα τους, σύμφωνα με τον Anshlinger, και ο αρχιμαφιόζος Λάκι Λουτσιάνο) συνέχισαν κατά τη διάρκεια του πολέμου τις business μεταξύ ΗΠΑ και κατεχόμενης Γαλλίας. Στη διάρκεια της Κατοχής μαζεύτηκε στην περιοχή ολόκληρη πολυεθνική ναζιστική σφηκοφωλιά (μέχρι και Ρώσος συμμετείχε!) προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανεμπόδιστη εξόρυξη και φόρτωση του βωξίτη για τη Γερμανία για τη μετατροπή του στο αλουμίνιο που χρειαζόταν τα αεροπλάνα του Γκέρινγκ – με δευτερεύουσα ενασχόληση, σύμφωνα με φήμες που οργίαζαν, την αρχαιοκαπηλία. Ο «Βαρώνος» με τη συμμορία του αιματοκύλισε χωρίς διακοπή την περιοχή Κατοχή κι Εμφύλιο. Το 1950 το Ελληνικό Δημόσιο πήρε στην κατοχή του τα μεταλλεία βωξίτη από τη “Hansa” σύμφωνα με τη νομοθεσία περί «εχθρικών περιουσιών». Αμέσως οι Ηλιόπουλοι άρχισαν δικαστικό αγώνα εναντίον του Ελληνικού Δημοσίου ισχυριζόμενοι ότι είχαν αναγκαστεί να πουλήσουν τα μεταλλεία στους ναζί - «ξεχνώντας» το εύλογο τίμημα που είχαν τσεπώσει. Κι ενώ φαινόταν να χάνουν την υπόθεση, δυο χρόνια αργότερα το Ελληνικό Δημόσιο τους παραχώρησε ξαφνικά την εκμετάλλευση των μεταλλείων σύμφωνα με τους όρους του δικογράφου τους…

Στις 22/8/2003 επέρχεται αλλαγή φρουράς, από τους Ηλιόπουλους στους Κυριακόπουλους. Η Εταιρεία απορροφάται από την ήδη υπάρχουσα «S&B Βιομηχανικά ορυκτά Α.Ε.». Μεταμνημονιακά, το 2012, οι κύριοι μέτοχοι της «S&B» μεταβίβασαν το σύνολο των μετοχών τους σε εταιρείες Holding με έδρα το Λουξεμβούργο. Το 2013 η Rhone Group επενδύει στην «S&B» και η τελευταία αποχωρεί από το Χρηματιστήριο Αθηνών. Την ίδια χρονιά ιδρύεται στο Λουξεμβούργο η Εταιρεία «S&B Minerals Finance S.C.A» ως νέα μητρική εταιρεία του «Ομίλου S&B». Στις 19/12/2013 υπογράφεται η σύμβαση απόσχισης του κλάδου Βωξίτη της «S&B Βιομηχανικά ορυκτά» με απορρόφηση του από την Εταιρεία «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες Α.Ε.», που είχε ιδρυθεί 40 χρόνια πριν με την επωνυμία «Ελληνικοί Βωξίται Ελικώνος Γεώργιος Λ. Μπάρλος». Ως μοναδικός μέτοχος της «Α.Ε. Ευρωπαϊκοί Βωξίτες» εμφανίζεται η «S&Βιομηχανικά ορυκτά Α.Ε.». Το Φεβρουάριο του 2015, επί πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, οι Κυριακόπουλοι πούλησαν τις μετοχές τους στον γαλλικό όμιλο Kerneos. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Reuters στις 3 Ιουνίου αυτής της χρονιάς, ο βασικός μέτοχος του KERNEOS, το επενδυτικό fund Astorg, έχει βγάλει στην αγορά προς πώληση τον Kerneos – και μαζί του τα μεταλλευτικά δικαιώματα στα ελληνικά μεταλλεία βωξίτη -, με τιμή-στόχο το 1 δις ευρώ. Με «ενδιάμεσο» τη γνωστή μας Lazard, ως ενδιαφερόμενες εμφανίζονται 3 πολυεθνικές, οι Advent, Cinven και Triton.

Δε μπορώ δυστυχώς ν’  αναφερθώ στην πλοκή της Πέμπτης πολιτείας των Δωριέων χωρίς να καταστρέψω τα μικρά μυστικά της για όσους και όσες δεν έχουν διαβάσει το βιβλίο. Θα σας πω λοιπόν μόνο ότι διαδραματίζεται ολόκληρη ανάμεσα σε τρεις Κυριακές, από την Κυριακή των Βαίων μέχρι την Κυριακή του Θωμά με ενδιάμεση την Κυριακή του Πάσχα – δηλ. στις πασχαλινές σχολικές διακοπές. Την πρώτη και την τελευταία Κυριακή η παρέα του Πορτο-Ράφτη βρίσκεται στην Αθήνα και περνάει από το Μουσείο Σχολικής Ζωής στην Πλάκα, που είναι και η έδρα του Κώστα Στοφόρου και διευθύνει η συντονίστρια της αποψινής μας παρουσίασης. Είναι ταιριαστό ότι η ιστορία ξεκινά και κλείνει σ΄ αυτό το μουσείο. Στα ενδιάμεσα τα παιδιά μεταφέρονται μαζί με τους γονείς τους στα Καστέλλια, όπου θα συναντήσουν και την υπόλοιπη παρέα της Λέρου και τους δικούς τους γονείς για να κάνουν όλοι μαζί Πάσχα, μαζί με τους φίλους τους μαθητές στο Γυμνάσιο και Λύκειο της Γραβιάς, στο χωριό του Κώστα, του Θανάση, του Δήμου – και, θα ’θελα να πιστεύω, και δικό μου. Εξαιρετική είναι η αναφορά στην προαιώνια διασπασμένη εργατική τάξη της περιοχής, ανάμεσα από τη μια μεριά σε μεταλλωρύχους και φορτηγατζήδες, πεισμένους επί δεκαετίες ότι τα συμφέροντα τους ταυτίζονται με της Εταιρείας και με την καταστροφή του βουνού – που τώρα όχι στο μυθιστόρημα, αλλά στη ζωή η Εταιρεία αρχίζει ν’  απολύει υποχρεώνοντας τους υπόλοιπους σε δουλειά με πολύ χειρότερους όρους – και σε όσους αγωνιούν για την καταστροφή που όλο και πιο πολύ πλησιάζει στα Καστέλλια.

Το μυθιστόρημα του Κ.Σ. δεν έχει happy end, όπως κατά κανόνα δεν έχει η ζωή των ηρώων του, αλλά και η ίδια η πραγματική ζωή. Μαθαίνουμε απ’  τις πρώτες σελίδες ότι ο μοναδικός νεαρός αστυνομικός που εμπιστεύτηκε τα παιδιά στη Λέρο μετατέθηκε δυσμενώς στο Λιτόχωρο, ενώ ο μοναδικός νεαρός Λιμενικός που τα βοήθησε εκεί, πήρε επίσης δυσμενή μετάθεση στον Άγιο Κωνσταντίνο. Κι ο αστυνόμος δίωξης της αρχαιοκαπηλίας που μοιάζει με τον αστυνόμο Μπέκα του Γιάννη Μαρή, δηλ. «σαν μπακάλης», ενώ στο τέλος κόντρα στις εντολές των ανωτέρων του να μην ενοχλήσει τ’  αφεντικά της εταιρείας θα καταφέρει ένα πραγματικό θαύμα, προετοιμάζεται για ανάλογη τύχη. Οι ενήλικοι ήρωες του Κ.Σ. δεν είναι άσπρο-μαύρο. Ο νεαρός αστυνομικός που προδίδει κάθε κίνηση του αστυνόμου στον φανταστικό αλλά πολύ κοντά σε αληθινούς χαρακτήρες Κουρτ Βίντερ με αποτέλεσμα η εταιρεία να βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά από κάθε αστυνομικό σχεδιασμό ανατρέποντας τον, το κάνει επειδή χρειάζεται τα λεφτά για πειραματικές θεραπείες της μάνας του που πεθαίνει. Τα δυο αδέρφια, οι Χρυσαυγίτες, έχουν περάσει στην υπηρεσία του Βίντερ με διαμεσολάβηση του δοσίλογου θείου τους. Το πιο τραγικό, το τίμημα για να ανακοπούν οι business as usual ολοκληρώνοντας την καταστροφή του βουνού και της ιστορίας, πληρώνεται με τη ζωή ενός παιδιού. Φουντώνει ένα ολόκληρο κίνημα στο φόντο αυτής της θυσίας, σιγά-σιγά όμως η κατάσταση «ομαλοποιείται».

Η αλήθεια είναι βέβαια ότι το 2013 και 2014 είδα αυτό που δε θα πίστευα ποτέ στη ζωή μου, μαζικές συνελεύσεις με συμμετοχή όλων των ενεργών κατοίκων στα Καστέλλια για ν’  αποτραπεί το πλησίασμα της καταστροφής στο χωριό. Κι η αλήθεια είναι επίσης ότι, αν και χωρίς happy end, το μυθιστόρημα του Κώστα δεν είναι απαιδιόδοξο. Πρώτον, επειδή είναι πλημμυρισμένο με αγάπη για τα Καστέλλια, τα γύρω βουνά και βέβαια τη Γκιώνα, με εκπληκτικές εικόνες απ’ την ανοιξιάτικη πασχαλινή πανδαισία χρωμάτων και μυρωδιών - έτσι όπως εικοσάχρονη πρωτοαντίκρισα κι εγώ το χωριό το Πάσχα του 1975, που έτυχε εκείνη τη χρονιά μόλις δυο μέρες μετά την Πρωτομαγιά: Να περπατάς στο Χλωμό καταμεσής στο δρόμο ανάμεσα απ’  τις αψίδες των ρόδων που πλαισίωναν τις σιδερένιες εξώπορτες και από  και τις δυο πλευρές του και να αισθάνεσαι ότι δε θ’ αντέξεις τόση ομορφιά… Και βέβαια με τις μακαρονόπιτες και τις χορτόπιτες, με τα κοψίδια και τις γαρδούμπες, το κρασί και το τσίπουρο στο λάκκο με τ’  αρνιά. Δεύτερον, επειδή οι κεντρικοί του ήρωες είναι όλοι νέοι και παιδιά, που ακόμα και σε μια τόσο σκοτεινή όσο η σημερινή εποχή, σε συνθήκες για πολλούς αναγκαστικής μετανάστευσης - στο μυθιστόρημα κάνει έντονη την παρουσία της μέσω της οικογένειας των παιδιών που ζει ήδη δυο χρόνια στο Βουκουρέστι -, ξεχειλίζουν από ζωή κι έχουν όλη τη ζωή μπροστά τους, παραδίδονται στους πρώτους τους έρωτες και ηλικία και άνοιξη τους κάνουν να νιώθουν αθάνατοι.

Μέσα στην έκρηξη της άνοιξης ακόμα και στη βαριά λαβωμένη Γκιώνα Η πέμπτη πόλη των Δωριέων είναι τελικά ένα μυθιστόρημα ελπίδας. Κι επειδή ακριβώς ο κόσμος αυτού του βιβλίου είναι ένας κόσμος πραγματικός στην ιστορικότητα και στο παρόν του, με όλη του τη βιαιότητα και τη μεγαλοσύνη, τη δόση βλακείας και διάνοιας, δειλίας και γενναιότητας, μεταφυσικής και ορθολογισμού  που χαρακτηρίζει μόνο την πραγματική ζωή, γι΄ αυτό κι είναι ένας κόσμος που βοηθά τελικά τους νεαρούς αναγνώστες του να ονειρεύονται. Όχι με τα όνειρα που κοιμίζουν, αλλά μ’  αυτά που σε κρατούν ξύπνιο αντανακλώντας πρώτα σ΄ ένα φαντασιακό πεδίο αλλαγές που φαίνονται αδύνατες στο πεδίο της πραγματικότητες, είναι ωστόσο απολύτως αναγκαίες για να συνεχιστεί η ζωή.